موتور گیربکس آسانسور و بررسی تخصصی آن

همانطور که در مقاله‌ی موتور آسانسور اشاره شد، موتورهای آسانسور به دو نوع موتورهای گیربکس (Gearbox) و موتور گیرلس (Gearless) طبقه‌بندی می‌شوند. در موتورهای گیربکسی نیروی محرکه به کمک یک گیربکس که متصل به موتور است به کابین منتقل می‌شود. از همین رو به این نوع موتورها، موتورهای گیربکسی یا گیربکس‌دار گفته می‌شود. موتور گیربکس دار نیز انواع مختلفی دارد و هرکدام نیز دارای ویژگی و معایبی است. در این صفحه کلمان قصد دارد به صورت تخصصی به بررسی موتورهای گیربکسی آسانسور بپردازد و ویژگی‌های هرکدام را عنوان کند. با کلمان همراه باشید.

اگر در مورد انواع موتورهای آسانسور اطلاعات کافی ندارید. بهتر است پیش از شروع، مقاله ی انواع موتور آسانسور را مرور کنید.

موتور گیربکس آسانسور

همانطور که در مقاله‌ی موتور آسانسور اشاره شد، موتورهای گیربکس قدیمی‌ترین و یکی از متداول‌ترین موتورهای آسانسور حال حاضر دنیا است. در ایران نیز استقبال از موتورهای گیربکسی و به کارگیری آن‌ها در بین مصرف‌کنندگان اولویت بیشتری دارد. یک موتور گیربکسی را می‌توان به 4 قسمت اصلی زیر تقسیم‌بندی نمود:

  1. موتور الکتریکی
  2. گیربکس
  3. فلکه گیربکس
  4. ترمز الکتریکی

هرکدام از قسمت‌های بالا برای کارکرد صحیح موتور گیربکس ضروری است. هرگونه خطا در عملکرد قسمت‌های بالا، ممکن است کل سیستم موتور آسانسور و در نتیجه سیستم آسانسور را از کار بیندازد و باعث ایجاد خسارت‌های زیان‌بار مالی و جانی شود.

موتور الکتریکی

موتور الکتریکی را در مقاله‌ی انواع موتور آسانسور بصورت کامل شرح داده ایم. همانطور که می‌دانید موتور الکتریکی آسانسور وزن بار نفرات و بار درون کابین را جابه‌جا می‌کند. برای تعادل کردن وزن کابین از وزنه تعادل در سمت دیگر کابین استفاده می‌شود. همچنین از سیم بکسل برای کنترل و جابه‌جایی کابین استفاده می‌شود. این سیم بکسل پس از گیربکس به کابین متصل می‌شود.

گیربکس چیست و چه کاربردی دارد؟

برای انتقال توان مکانیکی از منبع تولید توان و انرژی میکانیکی به یک مصرف کننده از گیربکس استفاده می‌شود. برای کارکرد صحیح مصرف‌کننده باید گشتاور و سرعت دورانی تولید‌کننده‌ی توان با مصرف‌کننده هماهنگ باشد. با کمک گیربکس می‌توان گشتاور و سرعت دورانی مورد نظر را به کار گرفت.  بطور کلی گیربکس به عنوان واسطه‌ای میان منبع تولید‌کننده‌ی توان و مصرف‌کننده‌ی توان عمل می‌کند. وجود گیربکس باعث انعطاف‌پذیری توان مابین منبع و مصرف‌کننده می‌شود. نوع سوخت مصرفی موتورهای تولید کننده‌ی توان اهمیتی در کارکرد گیربکس ندارد. تنها اهمیت موجود، اتصال گیربکس به شفت موتور و انتقال صحیح گشتاور به گیربکس است. موارد زیر از جمله تجهیزاتی است که می‌توان از گیربکس در آن‌ها برای انتقال توان استفاده نمود:

  • موتورهای الکتریکی
  • موتورهای دیزل
  • موتورهای بنزینی
  • موتورهای گازسوز
  • توربین بخار
  • توربین گازی
  • توربین بادی
  • توربین آبی
گیربکس چیست و انواع مختلف گیربکس آسانسور

گیربکس تک سرعته

در این نوع گیربکس‌ها تنوع سرعت اهمیت چندانی ندارد. در گیربکس‌های تک سرعته، افزایش سرعت در کنار کاهش گشتاور یا کاهش سرعت در کنار افزایش گشتاور حائز اهمیت است. این نوع گیربکس‌ها کاهش و افزایش میزان گشتاور را در یک یا چند مرحله انجام می‌دهد.

گیربکس چند سرعته

در این نوع از گیربکس‌ها علاوه بر تغییرات سرعت، تنوع سرعت نیز تامین می‌شود. در این نوع گیربکس‌ها چندین سرعت و گشتاور برای کارایی‌های متفاوت وجود دارد. تغییر سرعت‌ در این گیربکس‌ها ممکن است با تکانه و لرزش‌های ناگهانی همراه باشد.

فلکه گیربکس

 یکی از اصول اساسی سیستم تعلیق آسانسورها، فلکه گیربکس آسانسور است. فلکه‌ای در موتورخانه وجود دارد که برای انتقال قدرت موتور و حرکت صحیح سیم بکسل‌ها استفاده می‌شود. این فلکه تاثیری بر روی مقدار نیروی اعمال شده از سمت موتور آسانسور ندارد. نیروی کششی ایجاد شده در فلکه به علت اصطکاک بین سیم بکسل و سطح شیارهای فلکه است. وجود فلکه گیربکس در آسانسورهای کششی ضروری است.

ترمز الکتریکی

در آسانسورهای گیربکسی، سیستم ترمز آسانسور بر روی موتور آسانسور نصب می‌شود. این ترمز الکتریکی از قطعات زیر تشکیل شده است:

  • یک سیم پیچ
  • هسته فلزی متحرک
  • بازو
  • لنت ترمز

هنگام حرکت آسانسور، ترمز آزاد می‌شود. موتور آسانسور و در نتیجه کابین آسانسور شروع به حرکت می‌کند. در زمان سکون و ثابت بودن آسانسور، ترمز فعال بوده و از حرکت موتور و کابین جلوگیری می‌کند. ترمز الکتریکی آسانسور برای باز و بسته شدن از تابلو فرمان، دستور می‌گیرد.

انواع موتور گیربکسی آسانسور

در آسانسورهای کششی موتورهای گیربکس آسانسور را به دو دسته‌ی کلی موتورهای گیربکسی تک سرعته و موتورهای گیربکسی دو سرعته تقسیم‌بندی می‌کنند. دسته بندی موتور گیربکس آسانسور:

موتور گیربکسی AC تک سرعته
موتور گیربکسی AC دو سرعته
موتور گیربکسی AC با ولتاژ و فرکانس متغیر
موتور گیربکسی DC با ولتاژ متغیر

موتور گیربکس تک سرعته

در موتور گیربکس تک سرعته، نیروی محرکه موتور توسط گیربکس به کابین منتقل می‌شود. در این نوع موتور آسانسور، تنها یک سرعت حرکتی برای آسانسور وجود دارد.  برای توقف کابین در طبقات، ترمز الکتریکی موتور فعال می‌شود و سرعت کابین کاهش پیدا میکند و کابین در تراز طبقه متوقف می‌شود. استهلاک قطعات در این نوع موتور بالا است. سرویس و بازبینی دوره‌ای در این نوع آسانسورها بسیار مهم است و هرگز نباید از بازبینی قطعات آن به ویژه قطعات و تجهیزات مربوط به ترمز آسانسور غافل شد.

موتور گیربکس دو سرعته

در این نوع موتور آُسانسور، دو سیم‌پیچ برای دو سرعت متفاوت وجود دارد. دور تند موتور هنگام استارت حرکت وارد مدار می‌شود و زمان توقف دور تند از مدار خارج شده و دور کند جایگزین می‌شود. در نهایت کابین به آرامی در تراز طبقه متوقف می‌شود. برای کاهش ضربات و تکانه‌های شتاب اولیه حرکت و تکانه‌های ناشی از توقف کابین، از چرخ فلزی بزرگی به نام فایویل که متصل به موتور است، استفاده می‌شود. از معایب موتورهای گیربکس دوسرعته می‌توان به استارت و استاپ‌های ناگهانی که باعث ایجاد تکانه در کابین آسانسور می‌شود، اشاره کرد. همین تکانه‌ها و ضربات کاهش طول عمر مفید قطعات را به همراه خواهد داشت. استارت‌های اولیه‌ی حرکت آسانسور برق زیادی را از شبکه خواهد کشید. مصرف بالای انرژی و برق در این آسانسورهای کششی دوسرعته موضوع کاملا عادی است

انواع موتور گیربکس آسانسورهای کششی و نحوه کار موتورهای تک سرعته و دو سرعته آسانسور

موتور گیربکس تک سرعته (3VF)

در این نوع آسانسور از یک درایو برای کنترل سرعت آسانسور استفاده می‌شود. به درایو کنترل‌کننده‌ی سرعت این آسانسورها اصطلاحا اینورتر می‌گویند. حرکت نرم و آرام کابین هنگام توقف و در شروع حرکت از ویژگی خاص موتور آسانسور 3VF است. این ویژگی باعث می‌شود که مسافران ضربه یا لرزشی را در زمان استارت و استاپ موتور آسانسور احساس نکنند. نمودار سرعت زمان این آسانسورها برخلاف آسانسورهای دو سرعته که بصورت خطی می‌باشد، کاملا منحنی است. از مزایای این نوع موتور آسانسور می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • نرمی و آرامی حرکت آسانسور
  • کیفیت بالای سواری
  • عدم وجود شوک و لرزش هنگام حرکت آسانسور
  • کاهش استهلاک قطعات و تجهیزات
  • کاهش آلودگی صوتی و سر و صدا
  • کاهش مصرف انرژی و برق

در زمان استارت، درایو ولتاژ و فرکانس اولیه پایینی را به موتور اعمال می‌کند. در نتیجه موتور به آرامی شروع به حرکت می‌کند. سپس درایو به تدریج فرکانس و ولتاژ را به حد نامی موتور می‌رساند و موتور به سرعت نامی خود می‌رسد. در زمان توقف نیز درایو با توجه به نزدیک شدن به سطح تراز توقف طبقات، اقدام به کاهش فرکانس و ولتاژ می‌کند تا سرعت آسانسور به آرامی کم شود و سپس آسانسور متوقف شود.

بررسی تخصصی موتورهای گیرلس آسانسور را فراموش نکنید.

مقالات مرتبط
    • کلمان

دیدگاه شما

ارسال دیدگاه

واتساپ
واتساپ
پاسخگوی سوالات شما هستیم