چاهک آسانسور و ابعاد آن

قبل از اجرای پروژه های نصب و راه اندازی آسانسور انجام یک سری پیش‌نیاز و در نظر گرفتن نکات استاندارد از اجرای مجدد مراحل و صرف زمان و هزینه اضافی جلوگیری می کند. یکی از این موارد که باید بدان توجه ویژه نمود، چاهک آسانسور (elevator pit) است. طبق تعریف مقررات ملی ساختمان ایران، مبحث پانزدهم، چاهک آسانسور به “فاصله قائم بين كف پايين‌ترين محل توقف تا كف چاه آسانسور (به ابعاد چاه آسانسور)” گفته می شود. نکاتی مانند تعیین ابعاد چاهک آسانسور، جانمایی صحیح چاهک، طراحی و نحوه ی اجرای چاهک آسانسور از مواردی است که می‌بایست در پروژه های خود به آن دقت نمایید.

چاهک آسانسور چیست؟

چاهک آسانسور به چه فضایی گفته می شود؟ قبل از اینکه به تعریف چاهک اسانسور اشاره کنیم باید با چاه یا چاله آسانسور آشنا شوید. به طور ساده چاله یا چاه به تونل عمودی گفته می شود که از پایینترین سطح که همان پی ساختمان است تا آخرین طبقه ساختمان یعنی اتاق موتورخانه را شامل می شود.

به عبارتی دیگر به فضایی که کابین آسانسور و کلیه متعلقات در آن حرکت می کنند چاه آسانسور می گویند. معمولا هم پوشش دیواره چاه آسانسور، پلاستر سیمان مناسب بوده و بدون هیچ گونه درز و شکاف می باشد. دیواره هایی که پوشش گچی دارند باید حتما رنگ آمیزی شوند.

پس چاهک چیست؟ به پایین‌ترین قسمت چاه گفته می شود که در پی ساختمان جهت ایجاد فضای مناسب برای فعالیت تکنسین و نصب برخی تجهیزات و قطعات آسانسور مثل ضربه گیر، بافر و غیره، ساخته می شود. جنس و پوشش دیواره چاهک نیز مشابه با دیواره چاه انتخاب می گردد. در ادامه این مطلب از بازرگانی آسانسور کلمان به بررسی کامل ضوابط، آرماتوربندی و استانداردها خواهیم پرداخت.

پایین ترین قسمت آسانسور چاهک آسانسور است

چاهک آسانسور، پایینترین قسمت چاه آسانسور است

طراحی چاهک آسانسور

برای طراحی چاهک آسانسور باید اطلاعات دقیق در رابطه با پارامترهای مختلف به دست آورد. در ابتدا نیروهای استاتیکی و دینامیکی که به چاه (چاله) و چاهک وارد می شوند باید مشخص شده و اندازه گیری شوند. سپس ابعاد چاه و ابعاد کابین آسانسور تعیین گردد. ابعاد کابین هم به نوبه خود تحت تأثیر ظرفیت و نوع درب آن است. در نهایی براساس تمامی این اطلاعات، استاندارد چاهک آسانسور یا بهترین ابعاد آن تعیین می گردد.

پس به طور کلی باید با توجه به جدول ابعاد چاله آسانسور، ابعاد کابین، تکانه های حاصل از استارت و ترمز کابین و نیروی وارد شده به کف چاهک، ابعاد چاهک مشخص گردد. در جدول زیر ابعاد چاله آسانسور کاملا مشخص است. دقت داشته باشید که ابعاد چاهک در شرایط استفاده از کابین آسانسور با درب تمام اتوماتیک یا کابین با درب تلسکوپی و لولایی فرق می کند.

جدول سایت

ابعاد چاهک آسانسور متناسب با کابین تمام اتوماتیک

محاسبه ابعاد چاهک آسانسور متناسب با کابین تسلکوپی

معمولا توصیه می شود ابعاد چاهک آسانسور 10 سانتیمتر بیشتر از چاه آسانسور باشد به عنوان مثال در صورتی که ابعاد چاه 200×200 سانتیمتر است، ابعاد چاهک (عمق چاهک آسانسور و عرض آن) باید 210×210 سانتیمتر در نظر گرفته شود. ارتفاع چاهک آسانسور حداقل باید 1.5 باشد.

نکته: نوع سیستم محرکه تأثیر خاصی روی ابعاد چاهک آسانسور ندارد. به همین دلیل ابعاد چاهک آسانسور هیدرولیک (شامل عمق چاهک آسانسور هیدرولیکی و ارتفاع آن) در مقایسه با سایر آسانسورها مثل نوع کششی، مغناطیسی و غیره تفاوت خاصی ندارد و همین استانداردها و ابعاد برای آسانسور هیدرولیکی هم به کار می رود.

اندازه گیری ابعاد چاهک آسانسور

طراحی ابعاد چاهک آسانسور

ضوابط چاهک آسانسور

چاهک باید ویژگی هایی داشته باشد تا از بروز مشکلات در آینده جلوگیری شود. به همین منظور نکات و ضوابطی که باید در طراحی و ساخت چاهک آسانسور رعایت کرد به شرح زیر هستند که در ادامه مشاهده می کنید:

  • دیواره باید به نحوی ساخته و طراحی شود که در هر 5 سانتیمتر مربع، امکان تحمل 300 نیوتن را داشته باشد.
  • حداقل روشنایی مورد نیاز برای فاصله 1 متری بالای سقف کابین و کف چاهک، 50 لوکس باشد.
  • اگر شرایط جان پناه چاهک به خوبی رعایت شده باشد، غیر هم سطح بودن کف چاهک مانعی نخواهد داشت.
  • وسیله خبر دهنده برای نجات اضطراری حتما کار گذاشته شود تا در صورت گیر افتادن تکنسین در این قسمت امکان نجات وجود داشته باشد.
  • باید ارتفاع پریز و چراغ داخل چاهک از کف آن، 40 سانتیمتر باشد.
  • باید بین ریل های راهنمای کابین و ریل آسانسور راهنمای وزنه تعادل آسانسور در چاهک، پلیت نصب شود.
  • بهترین محل نصب سیستم ارت (Earth) در کف چاهک است.
  • جنس دیواره چاهک آسانسور باید از پلاستر ماسه و سیمان باشد.
  • قطعات آسانسور و قسمت های آهنی موجود در چاهک باید ضد زنگ باشند هر چند نباید این قسمت مرطوب باشد.
  • تمامی حفرات و روزنه های چاهک آسانسور باید پوشیده شوند.
  • استفاده و بکارگیری مواد اشتعال زا درون چاهک ممنوع می باشد.
  • اگر عمق چاهک آسانسور، 2.5 متر باشد، می توان درب ورودی برای این قسمت در نظر گرفت.
  • برای دسترسی راحتتر به ته چاهک باید نردبان کار گذاشته شود.
  • به هیچ وجه نباید آب به درون قسمت چاهک نفوذ کند. بر همین اساس طبق استاندارد عملا نیازی به کفشور چاه آسانسور نیست.

چاهک آسانسور حتما باید ضد آب باشد

چاهک آسانسور باید کاملا ضد آب باشد

آرماتوربندی چاهک آسانسور

در سازه های فولادی و بتنی یکی از مهمترین قسمت ها، آسانسور است و با توجه به اینکه تعمیرات در قسمت چاهک انجام می گیرد، حساسیت این فضا بسیار بالاست. بر همین اساس در این قسمت به آرماتوربندی چاهک آسانسور می پردازیم تا با رعایت اصول آن، استحکام و مقاومت این قسمت افزایش پیدا کند:

  • محل حفر دقیق چاهک باید با توجه به نقشه های سازه و کمک مهندسین طراح و سازه مشخص گردد؛
  • براساس نوع آرماتوربندی تا سطح نهایی معماری در کف چاهک، عمق چاه مشخص شود؛
  • ابعاد اسمی (Nominal) چاهک باید با توجه به ظرفیت باربری آسانسور، درب و ابعاد چاه به طور دقیق محاسبه گردد؛
  • براساس نوع سازه و نوع کاربری آسانسور، نقشه های سازه و دیتیل های اجرایی آرماتوربندی باید به دقت بررسی گردد. به عنوان مثال مواردی مثل شکل و سایز آرماتورها، فاصله آکس بندی در قسمت بالا و پایین شبکه و طول گیرایی باید بررسی شوند؛
  • بتن سمت پایین و کناری چاهک آسانسور باید کاملا کاوربندی شود؛
  • میلگردهای شبکه آسانسور باید با شبکه فونداسیون کاملا همپوشانی (Overlap) داشته باشد؛
  • آرماتوربندی چاهک باید به طور کامل به فونداسیون سازه گره بخورد؛
  • بعد از بتن ریزی چاهک باید در 4 گوشه آن، جهت نصب شاسی، پلیت های مخصوص کار گذاشته شوند.

نحوه آرماتور بندی چاهک آسانسور

آرماتوربندی چاهک آسانسور باید طبق اصول و قواعد باشد

اصول و نکات بتن ریزی چاهک

به دلیل اهمیت بسیار زیادی بتن ریزی چاهک آسانسور در افزایش مقاومت این قسمت به طور جداگانه به آن می پردازیم.

بهترین کار برای بتن ریزی قسمت چاهک بالابرها، این است که 10 سانتیمتر بتون مگر (بدون میلگرد) و 30 سانتیمتر بتن آزه و آرماتوربندی در نظر گرفته شود. در ابتدای کار برای ساخت چاه آسانسور و خاک برداری، عمق چاهک باید 190 تا 200 سانتیمتر در نظر گرفته شود. اما توجه کنید که بعد از بتن ریزی عمق آن باید به 160 سانتیمتر برسد.

عمق چاهک که همان ارتفاع کف چاهک آسانسور تا سطح اولین توقف کابین می باشد، باید به حدی باشد که فضای مناسب و کافی برای نصب تجهیزات مختلف فراهم شود.

آماده سازی چاهک آسانسور

به منظور آماده سازی چاهک آسانسور انجام مرحله به مرحله ی برخی موارد مانند آماده سازی کف چاله، بتن ریزی، آهن کشی، دیوارکشی، آماده سازی موتورخانه و غیره الزامی است. در ادامه این مراحل به صورت گام های اجرایی معرفی می شوند و استانداردهای لازم برای هر مرحله، بیان می شوند.

گام اول: آماده سازی کف چاله ی آسانسور

اولین گام آماده سازی چاهک آسانسور، آماده سازی کف چاله ی آسانسور است. ارتفاع مورد نیاز از کف چاله تا سطح کف سازی شده اولین ایستگاه آسانسور (قبل از بتن ریزی کف چاله) می بایست حداقل 180 سانتی متر باشد. در زمان بتن ریزی کف چاله با توجه به نقشه ی سکوهای ضربه گیر زیر کابین و زیر قاب وزنه تعادل 10 سانتی متر بتن مگر و 30 سانتی متر آرماتوربندی می شود و ارتفاع باقی مانده نباید از 140 سانتی متر کمتر باشد. در این گام باید چاه ارت را نیز در نظر بگیرید. برای چاه ارت می توان تا رسیدن به رطوبت لازم زمین و متصل کردن سیم مربوطه، از چاه اصلی ساختمان جهت ایجاد چاه ارت استفاده نمود. بنابراین در محل مناسب و نزدیک به آسانسور چاهی با عمق 3.8 متر ایجاد نموده تا به رطوبت زمینی برسید سپس نمک 33%، ذغال 33%، پتاسیم 33%، میله و صفحه مسی را در چاه حفر شده قرار داده و روی آن را بپوشانید.

گام دوم: استفاده از نقشه

در گام دوم باید نقشه را تهیه کنید. در صورتی که ساختمان در دست ساخت و نیمه کاره است و امکان بررسی دقیق ابعاد مورد نیاز چاهک وجود ندارد، باید با استفاده از نقشه های پلان تیپ طبقات که شامل پارکینگ، زیرزمین، همکف و طبقات در محل نصب آسانسور هستند دسترسی داشته باشید. جهت بررسی تأسیسات و تجهیزات احتمالی موجود در اطراف چاهک آسانسور، از پلان پشت بام ساختمان در محدوه ی چاهک آسانسور استفاده نمایید.

گام سوم: بتن ریزی کف چاهک آسانسور

گام سوم بتن ریزی کف چاهک است. با توجه به شرایط ساختمان و نوع آسانسور از بتن مگر 10 سانتی متر، بتن آرمه کف و آرماتوربندی 30 سانتی متر، استفاده می شود.

بتن ریزی کف چاهک آسانسور

گام چهارم: آهن کشی چاهک آسانسور

در گام چهارم عملیات آهن کشی چاهک آسانسور انجام می شود.در ابتدا می بایست نقشه اجرایی آهن کشی کامل چاهک تهیه شود. سپس لیست آهن آلات مورد نیاز تهیه گردد. داربست مناسب جهت اجرای آهن کشی نصب و در نهایت آهن کشی با نظارت نماینده فنی شرکت فروشنده یا دستگاه نظارت ساختمان انجام شود. پس از صدور گواهی انجام کار آهن کشی، می بایست عملیات ضدزنگ نمودن آهن آلات را اجرا نمود.آهنکشی چاهک و دیواره های آن باید دارای پوشش رنگ مناسب باشد.

گام پنجم: دیوارکشی اطراف چاهک آسانسور

در گام پنجم به دیوارکشی اطراف چاهک می رسیم. سه طرف چاهک یعنی سمت چپ، راست و روبرو می بایست از کف اولین توقف تا اطاقک موتورخانه بر روی پشت بام دیوارکشی شود. دیوارکشی با توجه به شرایط ساختمان با یکی از روش های ورق کشی، رابیتیس بندی و آجرکشی انجام شود.

گام ششم: اجرای استانداردهای لازم برای موتورخانه

در گام ششم، موتورخانه با توجه به ابعاد و نقشه استاندارد ایجاد می شود. در این مرحله می بایست فضای مناسب برای موتور خانه آسانسور به منظور دسترسی ایمن به همه قطعات فراهم گردد. یکی از مواردی که باید به آن توجه نمود؛ ابعاد و استانداردهای لازم برای اجرای موتورخانه است. ارتفاع از آخرین توقف تا زیر سقف اتاق موتورخانه نباید کمتر از 6 متر باشد. اتاق موتورخانه باید یک درب با عرض ورودی حداقل 80 سانتی متر و یک پنجره برای تهویه داشته باشد. فضای موتورخانه همیشه می بایست دمایی بین 5 تا 40 درجه سانتی گراد داشته باشد و یک هواکش حداقل با فن 250 CFM در آن نصب باشد.

نصب کپسول آتش نشانی، قلاب فلزی بر روی سقف موتورخانه مناسب برای حداقل وزن 2000 کیلوگرم و تابلوبرق سه فاز در موتورخانه الزامی است. پس از نصب تابلوبرق سه فاز، اجرای کابل کشی برق سه فاز تا موتورخانه جهت نصب به تابلو برق انجام می شود.

قلاب در مرکز و جلو چاهک
نصب قلاب در جلو و مرکز چاهک آسانسور

در صورتی که دو آسانسور در کنار هم قرار بگیرند (دوبل) می بایست دریچه ی Trap door با ابعاد حداقل 800×100 سانتیمتر در سقف موتورخانه تعبیه گردد همچنین در زیرسقف چاهک، می بایست دریچه ای با ابعاد 500×600 سانتی متر برای هر آسانسور تعبیه شود.

گام هفتم: دیوارچینی طبقات

در گام هفتم به دیوارچینی درب طبقات می رسیم. در این مرحله، دیوارچینی دور دربها بوسیله آجر یا بلوک یا پوشش های فلزی اجرا می شود. این پوشش ها نباید از لبه داخلی دربها در سمت چاهک تجاوز نماید و حداقل باید با لبه چهارچوب درب‌ها در یک سطح باشد.

گام هشتم: کابل کشی و نصب تابلو سه فاز

در گام هشتم، کابل کشی و نصب تابلو سه فاز انجام می شود. اجرای کابل کشی و نصب تابلو برق سه فاز از اهمیت خاصی برخوردار است. در ابتدا کابل برق سه فاز از محل نصب كنتور تا موتورخانه آسانسور را نصب و سپس سیم اتصال به زمین (ارت: Earth) را نصب نمایید. در صورتی که فاصله كنتور تا محل نصب تابلو برق سه فاز بیش از اندازه استاندارد باشد، می بایست تغییراتی در سایز كابل محاسبه شده اِعمال شود. در فاصله استاندارد از كابل 5×16 میلی متر برای آسانسور های 8 و 13 نفره و از كابل 5×10میلی متر برای آسانسور های 4و6 نفره استفاده می شود.نصب تابلو سه فاز در داخل موتورخانه باید در نزدیکترین حالت به درب موتور خانه باشد. همچنین در موتورخانه‌های مشترک، تابلو برق سه فاز باید به تعداد آسانسورها باشد.

نصب تابلوبرق در نزدیکی درب موتورخانه

گام نهم: بتن ریزی سقف چاهک

در گام آخر یعنی مرحله ی نهم، بتن ریزی سقف چاهک انجام می شود. پس از پایان کار عملیات نصب درب و ریل و صدور تائیدیه، می بایست طبق مشخصات فنی محل نصب ریل ها، اقدام به قالب گذاری آرماتوربندی و بتون ریزی نمود. به منظور استحکام بتن حدودا 15 روز را در نظر بگیرید.

جدول- مقدار نیروی وارده به سقف بتونی چاهک آسانسور

ظرفیت آسانسور

نیروی دینامیكی Dynamic (به کیلوگرم)

آسانسور 4 نفره 3000 كیلوگرم
آسانسور 6 نفره 3200 كیلوگرم
آسانسور 8 نفره 3850 كیلوگرم
آسانسور 15 نفره 6200 كیلوگرم

فروشگاه اینترنتی قطعات آسانسور کلمان

شرکت بازرگانی آسانسور کلمان نزدیک به یک دهه فعالیت مستمر و درخشان در زمینه فروش قطعات آسانسور دارد. این مجموعه به کمک تجربه موفق چندین ساله و همچنین کادری متخصص و حرفه ای توانسته نیاز بازار را برحسب بودجه های مختلف تأمین کند.

ما به خوبی می دانیم که در آپارتمان ها، یکی از نیازهای اساسی، آسانسور است. به همین منظور چالش اصلی افراد، خرید قطعات مناسب و نصب آنها با توجه به بودجه و نیاز می باشد و اینکه مجبور به خرید پکیج های خارجی با قیمت های بسیار بالا نباشند.

به همین دلیل گروه کلمان، 3 نوع پکیج مختلف، ترکیبی از قطعات برندهای متفاوت را در نظر گرفته که علاوه بر داشتن قیمت مناسب، سازگاری کامل با یکدیگر دارند. جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص نحوه خرید و نصب، خدمات پس از فروش و آخرین قیمت ها، با کارشناسان فروش ما تماس حاصل فرمایید.